Czy ceny zbóż wzrosną w nadchodzących latach? Przyglądamy się globalnym oraz lokalnym czynnikom wpływającym na ich kształtowanie, takim jak pogoda czy sytuacja geopolityczna. Rozważamy również, jak ryzyko i działania rządowe mogą wpływać na stabilność cen w Polsce. Dodatkowo przedstawimy prognozy USDA i FAO dotyczące rynku zbóż w sezonie 2025/2026.
Globalne i lokalne czynniki wpływające na ceny zbóż
Koszty zbóż są uzależnione od wielu czynników, zarówno globalnych, jak i lokalnych. Na skalę światową kluczowe znaczenie mają warunki atmosferyczne, które mogą wpływać na wielkość plonów. W sezonie 2025/2026 oczekuje się wzrostu globalnej produkcji zbóż o 3,4%, co może przyczynić się do utrzymania niskiego poziomu cen. Mimo to, niepewność co do zbiorów na południowej półkuli, zwłaszcza w przypadku pszenicy, może doprowadzić do podwyżek cen na rynkach giełdowych[2].
Znaczącą rolę odgrywa również geopolityka. Napięcia na Bliskim Wschodzie czy zmiany w ukraińskim eksporcie mogą oddziaływać na dostępność zbóż na światowych rynkach i ich ceny. W Polsce zbiory w 2025 roku osiągnęły 26,6 mln ton, co oznacza wzrost o 5% w porównaniu do roku poprzedniego. Taka dynamika produkcji może wpłynąć na stabilizację cen krajowych.
Istotne są także inne czynniki ryzyka, jak:
- zmiany klimatyczne,
- polityka handlowa,
- interwencje rządowe w postaci dotacji,
- regulacje eksportowe.
Wszystkie te elementy tworzą złożony obraz, który ostatecznie wpływa na kształtowanie się cen zbóż.
Warunki agrometeorologiczne – ich rola w kształtowaniu cen
Warunki agrometeorologiczne wywierają istotny wpływ na kształtowanie się cen zbóż. Przykładowo, susza potrafi drastycznie zredukować produkcję i podaż. Gdy zła pogoda prowadzi do zmniejszenia ilości dostępnych zbóż, ceny automatycznie szybują w górę. To nieuniknione, ponieważ mniejsze plony ograniczają ich dostępność na rynku. W sezonie 2025/2026, pomimo przewidywanego wzrostu globalnej produkcji, niekorzystne warunki pogodowe na południowej półkuli mogą oddziaływać na lokalne rynki, powodując wzrost cen[4].
Sytuacja geopolityczna – jak wpływa na eksport i import?
Geopolityka ma ogromny wpływ na handel zbożem, zarówno w zakresie eksportu, jak i importu. Międzynarodowe konflikty oraz napięcia, zwłaszcza te w rejonie Bliskiego Wschodu, mogą poważnie zaburzać łańcuchy dostaw. W efekcie surowce stają się trudniej dostępne, co prowadzi do zwyżki cen[3]. Zmiany w eksporcie, na przykład z Ukrainy, mogą mieć istotne konsekwencje dla globalnego rynku zbóż. Gdy eksport napotyka trudności, lokalni producenci doświadczają zwiększonej presji, co z kolei może wywoływać wahania cen.
Dlatego geopolityka jest niezwykle istotnym czynnikiem ryzyka, który kształtuje dynamikę rynku zbóż.
Co wpływa na stabilność cen zbóż w Polsce?
Stabilność cen zbóż w Polsce jest uzależniona od licznych czynników wpływających zarówno na rynek lokalny, jak i światowy. Ceny pszenicy oraz kukurydzy znajdują się pod wpływem globalnych trendów. Mimo że prognozy przewidują stabilizację cen, lokalne rynki mogą być podatne na zmiany zewnętrzne.
Jednym z podstawowych elementów kształtujących ceny jest światowa produkcja zbóż[5]. Przewidywania na sezon 2025/2026 zakładają jej wzrost o 3,4%, co może przyczynić się do utrzymania niższych cen[5]. Niemniej jednak, warunki pogodowe oraz sytuacje geopolityczne mogą zakłócić tę równowagę, wpływając na ceny.
Pogoda, zwłaszcza na południowej półkuli, odgrywa istotną rolę w wynikach zbiorów. Susze mogą ograniczać dostępność zbóż, co prowadzi do wzrostu cen. Dodatkowo, napięcia geopolityczne, takie jak te na Bliskim Wschodzie czy dotyczące eksportu z Ukrainy, mogą zakłócać dostawy, podnosząc ceny surowców.
Na krajowym rynku, zbiory zbóż w Polsce w 2025 roku osiągnęły 26,6 mln ton, co stanowi wzrost o 5% względem roku poprzedniego[6]. Taki poziom produkcji może pomóc w stabilizacji cen wewnętrznych, mimo że czynniki globalne wciąż będą odgrywać istotną rolę.
Czynniki ryzyka – jak wpływają na ceny zbóż
Czynniki ryzyka, jak zmiany klimatu oraz sytuacja geopolityczna, wywierają istotny wpływ na ceny zbóż[7]. Warunki atmosferyczne, takie jak susze czy powodzie, mogą prowadzić do zmniejszenia plonów, co ogranicza dostępność i skutkuje wzrostem cen. Na płaszczyźnie geopolitycznej, konflikty oraz napięcia w kluczowych regionach produkcyjnych mogą utrudniać eksport, co dodatkowo napędza wzrost cen. Dodatkowo, niestabilność polityczna w krajach zajmujących się eksportem zbóż wpływa na globalną dostępność tych surowców.
Przykładowo, zmiany w polityce handlowej, obejmujące taryfy oraz ograniczenia eksportowe, również mają wpływ na rynek i determinują prognozy cenowe. Wszystkie te elementy tworzą skomplikowany krajobraz wpływający na dynamikę cen zbóż.
Interwencja rządowa – czy może zmienić sytuację?
Działania rządu mogą istotnie oddziaływać na rynek zbóż, głównie poprzez kontrolę handlu międzynarodowego oraz wsparcie dla rolników[8]. Regulacje dotyczące eksportu i importu oraz różnorodne formy pomocy przyczyniają się do łagodzenia nacisków cenowych i utrzymywania stabilności cen. Przykładowo, w trudnych chwilach rząd może zdecydować się na przyznawanie dotacji dla rolników, co pomaga ograniczyć wahania cenowe. Zarządzanie eksportem wpływa na ilość dostępnego zboża na rynku krajowym, co również przyczynia się do stabilizacji cen. Właśnie dlatego interwencje rządowe odgrywają istotną rolę w regulowaniu rynku zbóż.
Analiza prognoz cen zbóż na sezon 2025/2026
Analizy dotyczące prognoz cen zbóż na sezon 2025/2026 sygnalizują możliwy spadek wartości[9]. Przewiduje się, że w ostatnim kwartale 2025 roku średnia cena skupu pszenicy będzie niższa o 9-17% w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Według FAO, globalny indeks cen zbóż ma w lipcu 2025 roku spaść do 106,5 pkt, co będzie najniższym poziomem od września 2020 roku.
Prognozy sugerują również wzrost globalnej produkcji zbóż o 3,4%, co może przyczynić się do utrzymania cen na niskim poziomie. Jednak wolniejszy wzrost konsumpcji stwarza presję na ich dalsze utrzymanie. Mimo obiecujących perspektyw produkcji, niepewność związana z sytuacją geopolityczną i warunkami pogodowymi może prowadzić do niestabilności cen[10].
Na polskim rynku ceny zbóż mają pozostać stabilne. Przewiduje się, że pod koniec 2025 roku cena pszenicy osiągnie około 95 zł/dt, z możliwością wzrostu do 105 zł/dt na koniec 2026 roku. Podobnie, cena kukurydzy ma wynosić około 90 zł/dt na koniec 2025 roku, z potencjalnym wzrostem do 95 zł/dt na koniec 2026 roku.
Mimo oczekiwanego wzrostu produkcji, takie czynniki jak geopolityka i warunki atmosferyczne mogą wpłynąć na zmienność cen w nadchodzącym sezonie.
Prognozy USDA i FAO – co mówią o przyszłości rynku?
Prognozy na sezon 2025/2026, opracowane przez USDA i FAO, wskazują na istotne zmiany na światowym rynku zbóż. Według USDA, globalna konsumpcja tych produktów ma wzrosnąć, podczas gdy zapasy mogą zmniejszyć się do 574 milionów ton, osiągając najniższy poziom od sezonu 2014/2015. Taka sytuacja może wywołać zmienność cen na rynku surowców.
Z kolei FAO przewiduje, że globalny indeks cen zbóż spadnie do 106,5 punktu w lipcu 2025 roku, co sugeruje lepszą dostępność tych towarów. Niemniej jednak istnieją wyzwania związane z utrzymaniem stabilnych cen. Mniejsze zapasy mogą prowadzić do ich wzrostu, zwłaszcza w obliczu niepewności związanej z warunkami pogodowymi i sytuacją geopolityczną.
Ostatecznie, dynamika rynku będzie zależna od wielu czynników, w tym od pogody i międzynarodowych wydarzeń.
Źródła:
- [1] https://www.wrp.pl/jakie-ceny-rzepaku-pszenicy-i-kukurydzy-do-2026-roku-eksperci-credit-agricole-prognozuja/
- [2] https://agronews.com.pl/artykul/zboza-tanieja-ale-nie-na-dlugo-oto-prognozy-na-2025-i-2026-rok/
- [3] https://agroprofil.pl/wiadomosci/czy-ceny-zboz-wzrosna-mamy-zle-wiesci/
- [4] https://www.tygodnik-rolniczy.pl/rynki-rolne/ceny-zboz-ceny-rzepaku/ceny-zboz-najnizsze-od-5-lat-a-jakie-beda-w-2026-roku-prognoza-pko-bp-2539437
- [5] https://wiescirolnicze.pl/ceny-rolnicze/jakie-beda-ceny-zboz-w-najblizszych-miesiacach-prognozy-nie-pozostawiaja-zludzen,23707/
- [6] https://superbiz.se.pl/agro/niskie-ceny-zboza-to-trudny-dylemat-sprzedac-teraz-czy-zaryzykowac-i-poczekac-aa-6f86-C59G-WncJ.html
- [7] https://www.topagrar.pl/articles/zarzadzanie/zmiany-cen-pszenicy-kukurydzy-i-rzepaku-jakie-tendencje-rynkowe-pokazuje-najnowszy-raport-usda-podcast-czekal-a-na-urbana-odc-55-2554019
- [8] https://j2t.com/pl/solutions/blogview/prognozy-cen-pszenicy/
- [9] https://www.agrofakt.pl/ceny-zboz-spadaja-po-raporcie-usda-pszenica-pod-najwieksza-presja/
- [10] https://www.agrofakt.pl/ceny-zboz-spadaja-po-raporcie-usda-pszenica-pod-najwieksza-presja/
Eksperci z portalu Klimatarolnictwo.pl codziennie przygotowują dla Was dawkę świeżych informacji ze świata rolnictwa.
