AGROKLIMAT - Słownik pojęć

  • Adaptacja do zmian klimatu – inaczej dostosowanie się do nowych warunków klimatycznych oraz warunków prognozowanych przez tzw. modele klimatyczne prognozujące zmiany klimatu w wyniku globalnego ocieplenia atmosfery. Działania adaptacyjne mają polegać na wprowadzeniu koniecznych zmian w dotychczasowych technologiach produkcji w celu zapewnienie bezpieczeństwa dostaw jak również na wprowadzeniu zmian w wymaganiach technicznych dla budynków, konstrukcji i urządzeń dla których konieczne jest określenie warunków użytkowania.
  • Efekt cieplarniany Ziemi, nazywany również efektem szklarniowym, to zjawisko podwyższenia temperatury Ziemi powodowane obecnością gazów cieplarnianych atmosferze. Według teorii antropogenicznego globalnego ocieplenia człowiek poprzez swoją działalność spowodował dodatkowy efekt cieplarniany atmosfery nazwany również z tego względu „antropogenicznym”. Proces ten wzmacnia naturalny efekt cieplarniany Ziemi. W wyniku działalność człowieka zmienia się skład chemiczny atmosfery oraz ulega przekształceniu powierzchnia Ziemi decydująca o jej bilansie energetycznym.
  • Gazy cieplarniane – gazy znajdujące się w atmosferze, takie jak: para wodna, dwutlenek węgla, metan, podtlenek azotu i inne, które zapobiegają wydostawaniu się promieniowania podczerwonego z Ziemi, pochłaniając je i oddając do atmosfery, w wyniku czego następuje zwiększenie temperatury powierzchni Ziemi. Do głównych gazów cieplarnianych dostarczanych do atmosfery w wyniku działalności człowieka zalicza się dwutlenek węgla (CO2), metan (CH4), podtlenek azotu (N2O) oraz grupę związków chemicznych zawierającą fluorki (powszechnie używane jako dodatek do past do zębów), chlorki i bromki.
  • IPCC: Intergovernmental Panel on Climate Change (Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu) jest to organizacja założona w 1988 przez dwie organizacje Narodów Zjednoczonych – Światową Organizację Meteorologiczną (WMO) oraz Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) w celu oceny ryzyka związanego z wpływem człowieka na klimat. IPCC publikuje co cytrze lata Raport podsumowujący prace klimatologów na temat zmian klimatycznych.
  • Klimat jest to charakterystyczny dla danego obszaru zespół zjawisk atmosferycznych, kształtujących się pod wpływem właściwości fizycznych i geograficznych tego obszaru, określony na podstawie wyników wieloletnich obserwacji. Agroklimat – klimat dla rolnictwa, opisuje przydatność warunków klimatycznych dla uprawy roślin i działalności rolniczej na danym terenie.
  • Mitygacja zmian klimatu – ograniczenie wpływu działalności człowieka na powstawanie tzw. antropogenicznego efektu cieplarnianego Ziemi, głównie poprzez zmniejszanie emisji do atmosfery gazów cieplarnianych, ograniczenie spalania paliw kopalnych, podniesienie efektywności energetycznej we wszystkich dziedzinach działalności człowieka, oszczędzanie energii. W zakresie pojęcia mityzacji zmian klimatu mieszczą się również działania mające na celu zwiększenie sekwestracji węgla w glebach i lasach lub wychwytywania dwutlenku węgla z atmosfery w celu jego powtórnego magazynowania. W szerokim kontekście miytygacja zmian klimatu może oznaczać również odpowiednie zagospodarowanie środowiska w w celu ochrony zasobów wodnych, glebowych oraz naturalnych zbiorowisk roślinnych.
  • OZE – Odnawialne źródła energii – Według polskiego prawa są to źródła wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną, fal, prądów i pływów morskich, spadku rzek oraz energię pozyskiwaną z biomasy, biogazu wysypiskowego, a także z biogazu powstałego w procesach odprowadzania lub oczyszczania ścieków albo rozkładu składowanych szczątek roślinnych i zwierzęcych.
  • Zjawiska ekstremalne to zjawiska meteorologiczne występujące 1, 5 a czasami a według niektórych źródeł 10 razy na 100 lat. Zjawiska ekstremalne są klasyfikowane w zależności od nasilenia i czasu trwania oraz skutków jakie powodują, mówi się np. o intensywnej lub bardzo intensywnej suszy.
  • Zmiany klimatyczne oznaczają istotne (statystycznie) odstępstwa od charakterystycznych warunków wieloletnich w przebiegu pogody. Przejawami zmian klimatycznych według powyższej definicji nie jest tylko powszechnie podkreślany wzrostu temperatury, ale każde udowodnione „statystycznie” odstępstwo od dotychczasowych (charakterystycznych) warunków. Może być to większa lub mniejsza częstość burz, dni upalnych lub dni mroźnych.