Zmiany w uprawach – Winorośl

Winorośl uprawiana jest w ponad 40 krajach na świecie, w bardzo zróżnicowanych warunkach klimatycznych. Warunkiem podstawowym do uprawy winorośli jest odpowiednia ilość ciepła zapewniająca dojrzewanie owoców. Warunki termiczne decydują ponadto jakości i szeregu innych istotnych czynnikach ważnych z punktu widzenia cech wina np. o aromacie i kolorze. W klimacie z wysokimi opadami atmosferycznymi jakość owoców jest z reguły niższa. Natomiast w regionach o klimacie umiarkowanym, gdzie generalnie nie występują okresy głębokiej suszy, dla jakości i innych walorów produkowanego tam wina bardzo korzystny jest brak wody w okresie zbiorów. Wraz z obserwowanym wzrostem temperatury w lecie, istnieje potencjalna szansa, że uprawa winorośli w Polsce może stać się nową gałęzią naszego rolnictwa.

Termometr dla winorośli

Potrzebną ilość ciepła dla uprawy różnych odmian winorośli ocenia się wykorzystując najczęściej metodę sum temperatur. W prezentowanym poniżej przykładzie założono ze data początku i końca wegetacji winorośli wyznacza dzień przejścia średniej temperatury dobowej przez próg 10oC. Według wykonanych analiz dla temperatury w latach 2001-2010 w Polsce okres wiosennej wegetacji winorośli w Polsce jest dłuższy średnio o 6 dni niż w latach 1941-1990. Obserwuje się przyśpieszenie daty początku okresu wegetacji dla winorośli o 5 dni, natomiast koniec okresu wegetacji nie zmienia się. Wynika to z ocieplania się wiosny a w mniejszym stopniu jesieni. Zasoby cieplne do uprawy winorośli obliczono sumując temperaturę powyżej 10oC. Przeprowadzone analizy wskazują, że obecne zasoby cieplne dla winorośli są znacznie większe w porównaniu z latami 1941-1990 i są to zasoby na przeważającym obszarze Polski wystarczające do uprawy tej rośliny, zwłaszcza na stokach południowych. Jeżeli sprawdzą się przedstawione prognozy przewidujące dalszy wzrost temperatury, to warunki do uprawy winorośli będą jeszcze bardziej korzystne. Wskazują na to obliczenia wykonane dla warunków termicznych dwóch scenariuszy klimatycznych zakładających podwojenie się zawartości dwutlenku węgla w atmosferze, scenariusz GISS przewidywał ocieplenie średnio o 3,5oC, a scenariusz GFDL o 5oC względem klimatu z lat 1961-1990. Według analizy wykonanej dla scenariusza GISS okres wegetacyjny dla winorośli, będzie dłuższy o 41 dni, a wg GFDL o 48 dni. Natomiast początek okresu wegetacji w warunkach analizowanych scenariuszy klimatycznych będzie przypadał na początek kwietnia. Jest to jednak daleka jeszcze perspektywa gdyż obecne ocieplenie w Polsce oceniane jest na 0,8oC względem okresu odniesienie czyli wielolecia 1961-1990.

Sumy temperatur efektywnych dla uprawy winorośli w Polsce

Data przejścia średniej temperatury powietrza przez próg 10oC (początek wegetacji winorośli)

Czy tylko hobby?

W Polsce obserwuje się dużą aktywność ludzi z pasją oddających się uprawie winorośli, wynikiem czego w ostatnich latach zniesiono szereg ograniczeń prawnych produkcji wina z własnej winnicy. Szacuje się ze łączna powierzchnia winnic w Polsce to około 300ha, a średnia powierzchnia winnicy wynosi około 1 ha, z tym że te największe przekraczają powierzchnię 20 ha i posiadają profesjonalny wyposarzenie do wytwarzania dobrej jakości wina.

Więcej informacji o polskich winnicach i producentach win można znaleźć na stronach internetowych np.:

oraz na licznych stronach polskich winnic:

Źródło:
Doroszewski A., Kozyra J., Mizak K., Nieróbca A. Ocena warunków termicznych dla uprawy winorośli w Janowcu. Winnice MPW, 2008, 2, 5-6.